مدیریت دانشگاهی

پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی روابط ساختاری میان مسئولیت اجتماعی دانشگاه و پیامدهای آن بر توسعه مهارت‌های اجتماعی و عملکرد نوآورانه دانشجویان دانشگاه لرستان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و ... بیشتر پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی روابط ساختاری میان مسئولیت اجتماعی دانشگاه و پیامدهای آن بر توسعه مهارت‌های اجتماعی و عملکرد نوآورانه دانشجویان دانشگاه لرستان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث روش، توصیفی–پیمایشی با رویکرد همبستگی است که با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری اجرا شد. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه لرستان به تعداد 1995 نفر بود که از میان آنان، 322 نفر به‌روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌های استاندارد مسئولیت اجتماعی (مایگنان و فریل، 2002)، مهارت‌های اجتماعی (ماتسون، 1983) و رفتار نوآورانه (کانتر، 1988) بود. روایی سازه ابزارها از طریق تحلیل عاملی تأییدی و پایایی آن‌ها با بهره‌گیری از ضرایب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تأیید شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار Smart PLS انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد که مسئولیت اجتماعی دانشگاه تأثیر مثبت و معناداری بر مهارت‌های اجتماعی و عملکرد نوآورانه دانشجویان دارد. همچنین، مهارت‌های اجتماعی نقش میانجی معناداری در رابطه بین مسئولیت اجتماعی دانشگاه و عملکرد نوآورانه ایفا می‌کنند. نتایج این پژوهش، ضمن توسعه ادبیات نظری در حوزه مسئولیت اجتماعی دانشگاه، دلالت‌های کاربردی مهمی برای سیاست‌گذاران و مدیران آموزش عالی در جهت ارتقای نوآوری و توانمندسازی اجتماعی دانشجویان فراهم می‌آورد.

مشاهده مقاله

هستی‌شناسی روایت در زیست دانشگاهی

هیوا حسن پور

دوره 4، شماره 4 ، دی 1404

https://doi.org/10.22034/jam.2026.145662.1140

چکیده

روایت‌مندی رخدادها، امری جهان‌شمول است و می‌توان آن را در تمام ارکان و عناصر جهان هستی، ساری و جاری دانست. دانشگاه به عنوان پدیده‌ای چندلایه و همچنین ستون فقرات علمی و فرهنگی جامعه از این قاعده مستثنی ... بیشتر روایت‌مندی رخدادها، امری جهان‌شمول است و می‌توان آن را در تمام ارکان و عناصر جهان هستی، ساری و جاری دانست. دانشگاه به عنوان پدیده‌ای چندلایه و همچنین ستون فقرات علمی و فرهنگی جامعه از این قاعده مستثنی نیست. این پژوهش با رویکردی توصیفی- تحلیلی، به بررسی نقش بنیادین روایت در زیست دانشگاهی پرداخته است. برای نیل به این مقصود، دو لایۀ معرفت‌شناختی و وجودی در نظر گرفته شده است که هر یک شامل سه یا چهار مسئلۀ محوری هستند. در لایۀ معرفت‌شناسی، بیشترین تأکید بر نقش روایت در تولید دانش، چگونگی روایت‌محور بودن دانش و نیز نقش روایت در اقتدار علمی شده است. در لایۀ وجودی، به نقش روایت در برساخت هویّت دانشگاه، دانشگاه به مثابۀ یک پدیدۀ روایی و پیوند بین بودن و گفتن در دانشگاه پرداخته شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که در لایۀ معرفت‌شناختی، روایت نه صرفاً ابزاری برای انتقال دانش، بلکه شرط امکان‌پذیری خودِ دانش محسوب می‌شود. دانشگاهی که می‌خواهد به رسالت‌های اصیل خود عمل کند، باید بر روایت، معنا و تجربۀ زیستۀ خود تکیه کند، نه فقط بر شاخص‌های کمّی و عینی. این پژوهش در نهایت نشان می‌دهد که دانشگاه را باید نه به‌مثابۀ یک نهاد عینی و آماری، بلکه به‌مثابۀ یک «متن گفتمانی» فهم کرد که در آن، هویت، دانش و وجود در گفتار ساخته و بازتولید می‌شوند و لایه‌های معرفت‌شناختی و وجودی نشان می‌دهند که گذار از رویکردهای «آماری-عینی» به رویکردهای «روایی-تحلیلی» یک ضرورت است.

مشاهده مقاله

شایستگی‌های عرضی و اشتغال‌پذیری دانشجویان: تحلیل نقش تعدیلگر هوش مصنوعی در چشم‌انداز بازار کار نوین

محمد جلالی؛ مینا برائی

دوره 4، شماره 4 ، دی 1404

https://doi.org/10.22034/jam.2026.145848.1151

چکیده

هدف: در اقتصادهای دانش‌بنیان، اشتغال‌پذیری دانشجویان یکی از شاخص‌های مهم کارآمدی نظام آموزش عالی شناخته می‌شود. در این میان، توسعه شایستگی‌های عرضی و مهارت‌های مرتبط با فناوری‌های نوین، نقش مهمی ... بیشتر هدف: در اقتصادهای دانش‌بنیان، اشتغال‌پذیری دانشجویان یکی از شاخص‌های مهم کارآمدی نظام آموزش عالی شناخته می‌شود. در این میان، توسعه شایستگی‌های عرضی و مهارت‌های مرتبط با فناوری‌های نوین، نقش مهمی در آمادگی فارغ‌التحصیلان برای ورود به بازار کار دارد. هدف این پژوهش بررسی تأثیر شایستگی‌های عرضی بر اشتغال‌پذیری دانشجویان با توجه به نقش تعدیلگر مهارت‌های هوش مصنوعی است.روش: پژوهش با رویکرد کمّی و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی انجام شد. جامعه آماری شامل دانشجویان تحت حمایت کمیته امداد امام خمینی(ره) استان کردستان بود که با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، 202 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه 33 گویه‌ای گردآوری و تحلیل شدند. پایایی مدل‌های اندازه‌گیری (بارهای عاملی، پایایی ترکیبی، آلفای کرونباخ)، روایی همگرا (AVE) و روایی واگرا (HTMT) توسط معیارهای استاندارد تأیید شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد شایستگی‌های عرضی تأثیر مثبت و معناداری بر اشتغال‌پذیری دانشجویان در بازار کار دارد(β = 0.321, p < 0.005) ، همچنین مهارت‌های هوش مصنوعی نقش تعدیلگر مثبت در رابطه میان شایستگی‌های عرضی و اشتغال‌پذیری ایفا می‌کند (β = 0.398, p < 0.001)، افزون بر این، نتایج تحلیل واریانس نشان داد که بر اساس متغیرهای جمعیت‌شناختی (رشته تحصیلی، وضعیت اشتغال و مقطع تحصیلی)، تفاوت معناداری در سطح سازه‌های پژوهش وجود دارد.نتایج: در مجموع، یافته‌ها بر ضرورت تلفیق شایستگی‌های انسانی با مهارت‌های فناورانه در برنامه‌های آموزشی دانشگاهی تأکید کرده و نشان می‌دهد که تقویت این مهارت‌ها می‌تواند نقش کلیدی در ارتقای فرصت‌های شغلی و توان رقابت‌پذیری دانشجویان، به‌ویژه گروه‌های کم‌بضاعت، ایفا کند.

مشاهده مقاله

واکاوی ادراک مدیران و متخصصان از مدیر مربی گرا در نظام آموزش عالی مهارت محور: یک مطالعه کیفی

انور شاهمحمدی؛ پردیس کرمی

دوره 4، شماره 4 ، دی 1404

https://doi.org/10.22034/jam.2026.145726.1150

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی ادراک مدیران و متخصصان از مدیر مربی گرا در نظام آموزش عالی مهارت محور بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش پدیدار انگاری انجام شد. مشارکت کنندگان در این پژوهش 12 نفر از مدیران، کارشناسان ... بیشتر هدف پژوهش حاضر بررسی ادراک مدیران و متخصصان از مدیر مربی گرا در نظام آموزش عالی مهارت محور بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش پدیدار انگاری انجام شد. مشارکت کنندگان در این پژوهش 12 نفر از مدیران، کارشناسان و اساتید دانشگاهی در دانشگاه های ملی مهارت واحد استان کردستان بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع گلوله برفی انتخاب شدند. فرایند گردآوری داده ها با بهره گیری از مصاحبه نیمه ساختار یافته تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت و از روش تحلیل مضمون برای تحلیل داده هاو از روش‌های (بازخورد مشارکت‌کننده، ناظر بیرونی، انتقال پذیری و اطمینان پذیری) برای اعتبار یابی داده استفاده گردید. یافته‌های حاصل از تحلیل داده ها منجر به شناسایی 39 مضمون پایه گردید. مضامین پایه، در 5 مضمون سازمان دهنده (شامل هدف گذاری، درک وضعیت موجود، ایجاد گزینه ها، اقدام و ارزیابی عملکرد) تقسیم بندی گردید و در نتیجه الگوی اکتشافی در یک مضمون فراگیر تحت عنوان ویژگی های مدیر مربی گرا شکل گرفت و براساس آن شبکه مضامین ویژگی های مدیران مربی گرا ترسیم شد. نتایج این پژوهش می تواند به مدیران در زمینه مربیگری کمک کرده تا آنها را در شناسایی نقاط ضعف و نارسایی های مدیریتی خود یاری رساند که توجه به هریک از ابعاد و مولفه های احصاء شده از نتایج این پژوهش از سوی متولیان نظام آموزش عالی مهارت محور کشور می تواند منجر به ارتقای کیفیت در ارائۀ خدمات در بخش های مختلف نظام آموزشی مهارت محور و در نهایت توسعۀپایدار کشور گردد.

مشاهده مقاله

ابعاد، مؤلفه‌ها و نشانگرهای همکارآزاری در محیط‌های دانشگاهی از نگاه اساتید زن

خلیل زندی؛ نصیره قادری؛ فروغ مرادیان

دوره 4، شماره 4 ، دی 1404

https://doi.org/10.22034/jam.2026.145786.1146

چکیده

یکی از شکل‌های قلدری آکادمیک، آزار دادن عضو هیئت علمی توسط یک یا چند نفر از اعضای هیئت علمی همکار است. هدف از این پژوهش، شناسایی ابعاد، مؤلفه‌ها و نشانگرهای همکارآزاری در محیط‌های دانشگاهی از منظر اساتید ... بیشتر یکی از شکل‌های قلدری آکادمیک، آزار دادن عضو هیئت علمی توسط یک یا چند نفر از اعضای هیئت علمی همکار است. هدف از این پژوهش، شناسایی ابعاد، مؤلفه‌ها و نشانگرهای همکارآزاری در محیط‌های دانشگاهی از منظر اساتید زن بود. روش پژوهش کیفی و راهبرد مورد استفاده، نظریه داده‌بنیاد کلاسیک (رهیافت ظاهر شونده) بود. مشارکت‌کنندگان بالقوه، بانوان عضو هیئت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی بودند. با استفاده از روش نمونه‌گیری نظری و با استناد به قاعده اشباع نظری 11 استاد خانم به عنوان مشارکت‌کنندگان پژوهش انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، مصاحبه بدون ساختار بود. برای اطمینان از اعتبار یافته‌ها از روش بازخورد مشارکت کننده و زاویه‌بندی تحلیلی استفاده شد. برای تحلیل اطلاعات، کدگذاری باز، محوری و گزینشی صورت گرفت. تحلیل مصاحبه‌ها منجر به ظاهر شدن 104 کد باز شد که طی کدگذاری محوری ذیل 28 مقوله فرعی و 7 مقوله اصلی دسته‌بندی شدند. مقوله‌های اصلی احصا شده شامل همکارآزاری علمی آموزشی، بی‌عدالتی اداری اجتماعی، تلاش برای تضعیف، رفتار کنترل‌گر و سلطه‌جویانه، همکارآزاری جنسی، انگاره‌های غیرمنطقی و سنگ‌اندازی، دخالت، باندبازی بودند. در نهایت این مقوله‌ها ذیل کد گزینشی «ابزارانگاری چندگانه و چندلایه» قرار گرفتند. این یافته‌ها می‌تواند به آگاهی بیشتر جامعه دانشگاهی از نمودهای سوءرفتار نسبت به همکاران و البته شنیده شدن دغدغه‌های اساتید زن در خصوص تعاملات با همکاران منجر گردد.

مشاهده مقاله

مقالات آماده انتشار

شماره جاری

دوره 5 (1405)

دوره 4 (1404)

دوره 3 (1403)

دوره 2 (1402)

دوره 1 (1401)

دوره و شماره: دوره 4، شماره 4 - شماره پیاپی 15، دی 1404، صفحه 1-201

تحلیل ساختاری تأثیر مسئولیت اجتماعی دانشگاه بر توسعه مهارت های اجتماعی و رفتار نوآورانه دانشجویان

چکیده

هستی‌شناسی روایت در زیست دانشگاهی

چکیده

شایستگی‌های عرضی و اشتغال‌پذیری دانشجویان: تحلیل نقش تعدیلگر هوش مصنوعی در چشم‌انداز بازار کار نوین

چکیده

واکاوی ادراک مدیران و متخصصان از مدیر مربی گرا در نظام آموزش عالی مهارت محور: یک مطالعه کیفی

چکیده

ابعاد، مؤلفه‌ها و نشانگرهای همکارآزاری در محیط‌های دانشگاهی از نگاه اساتید زن

چکیده