نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری تخصصی مدیریت دولتی – رفتار سازمانی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم آباد، لرستان، ایران jalali.mo@fc.lu.ac.ir

2 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم تربیتی – آموزش پیش دبستانی، واحد الکترونیکی دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران mi.baraei@gmail.com

10.22034/jam.2026.145848.1151

چکیده

هدف: در اقتصادهای دانش‌بنیان، اشتغال‌پذیری دانشجویان یکی از شاخص‌های مهم کارآمدی نظام آموزش عالی شناخته می‌شود. در این میان، توسعه شایستگی‌های عرضی و مهارت‌های مرتبط با فناوری‌های نوین، نقش مهمی در آمادگی فارغ‌التحصیلان برای ورود به بازار کار دارد. هدف این پژوهش بررسی تأثیر شایستگی‌های عرضی بر اشتغال‌پذیری دانشجویان با توجه به نقش تعدیلگر مهارت‌های هوش مصنوعی است.

روش: پژوهش با رویکرد کمّی و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی انجام شد. جامعه آماری شامل دانشجویان تحت حمایت کمیته امداد امام خمینی(ره) استان کردستان بود که با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، 202 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه 33 گویه‌ای گردآوری و تحلیل شدند. پایایی مدل‌های اندازه‌گیری (بارهای عاملی، پایایی ترکیبی، آلفای کرونباخ)، روایی همگرا (AVE) و روایی واگرا (HTMT) توسط معیارهای استاندارد تأیید شد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد شایستگی‌های عرضی تأثیر مثبت و معناداری بر اشتغال‌پذیری دانشجویان در بازار کار دارد(β = 0.321, p < 0.005) ، همچنین مهارت‌های هوش مصنوعی نقش تعدیلگر مثبت در رابطه میان شایستگی‌های عرضی و اشتغال‌پذیری ایفا می‌کند (β = 0.398, p < 0.001)، افزون بر این، نتایج تحلیل واریانس نشان داد که بر اساس متغیرهای جمعیت‌شناختی (رشته تحصیلی، وضعیت اشتغال و مقطع تحصیلی)، تفاوت معناداری در سطح سازه‌های پژوهش وجود دارد.

نتایج: در مجموع، یافته‌ها بر ضرورت تلفیق شایستگی‌های انسانی با مهارت‌های فناورانه در برنامه‌های آموزشی دانشگاهی تأکید کرده و نشان می‌دهد که تقویت این مهارت‌ها می‌تواند نقش کلیدی در ارتقای فرصت‌های شغلی و توان رقابت‌پذیری دانشجویان، به‌ویژه گروه‌های کم‌بضاعت، ایفا کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات