نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه پژوهش و سنجش، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران

2 دانشیار دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران

3 کارشناسی ارشد علوم اجتماعی

10.22034/jam.2026.145751.1144

چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی نیازهای آموزشی کارشناسان امور فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم انجام شد. دانشگاه‌ها به‌عنوان نهادهای علمی و فرهنگی، برای ایفای نقش مؤثر در مدیریت تنوع فرهنگی و اجتماعی، نیازمند کارشناسانی توانمند هستند. در این راستا، مطالعه حاضر با رویکرد آمیخته اکتشافی و در دو بخش کیفی و کمی صورت گرفت. در مرحله کیفی، با 25 کارشناس فرهنگی و اجتماعی مصاحبه نیمه‌ساختاریافته انجام شد و داده‌ها از طریق تحلیل محتوای کیفی بررسی گردید. نتایج این مرحله چهار مقوله اصلی شامل نیازهای دانشی، اجرایی–مدیریتی، حرفه‌ای–تخصصی و اخلاقی–ادراکی را آشکار ساخت که در قالب 26 مقوله فرعی و 210 مفهوم کلیدی تبیین شدند. در مرحله کمی، پرسشنامه محقق‌ساخته بر اساس یافته‌های کیفی طراحی و بین 252 کارشناس فرهنگی توزیع شد. تحلیل‌های آماری نشان داد که نیاز به دوره‌هایی همچون سواد رسانه‌ای، مخاطب‌شناسی، مهارت‌های ارتباطی و شیوه‌های اثربخش برگزاری رویدادهای فرهنگی در سطح بسیار بالا قرار دارد؛ در حالی‌که موضوعاتی مانند آشنایی با هنر یا ادبیات در اولویت پایین‌تری هستند. بر اساس نتایج، طراحی دوره‌های آموزشی هدفمند و مبتنی بر این اولویت‌ها می‌تواند اثربخشی برنامه‌های فرهنگی وزارت علوم را ارتقا داده و به توانمندسازی کارشناسان برای مواجهه با چالش‌های اجتماعی–فرهنگی دانشگاه‌ها کمک نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات