مدیریت دانشگاهی

پژوهش حاضر با هدف تبیین ارائه الگوی تاثیر یادگیری خود‌راهبر بر بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان با نقش میانجی‌گری بهزیستی تحصیلی انجام شد. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نوع همبستگی با تاکید بر مدل ... بیشتر پژوهش حاضر با هدف تبیین ارائه الگوی تاثیر یادگیری خود‌راهبر بر بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان با نقش میانجی‌گری بهزیستی تحصیلی انجام شد. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نوع همبستگی با تاکید بر مدل معادلات ساختاری است. جامعه آماری شامل ۳1۶ دانشجوی کارشناسی رشته های علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مهاباد در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۰۴ بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس 105 نفر دانشجو انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد بهزیستی روان‌شناختی ریف (1998)، بهزیستی تحصیلی تومینین سوینی (2012) و یادگیری خودراهبر فیشر، کینگ و تاگو (2001) جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و مدل‌یابی معادلات ساختاری (SEM) انجام شد. یافته‌ها نشان داد که یادگیری خودراهبر به‌طور مستقیم تأثیر معناداری بر بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان دارد (451/0=β p< 0.001,)؛ بهزیستی تحصیلی به‌طور مستقیم تأثیر معناداری بر بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان دارد (277/0=β p< 0.001,)؛ یادگیری خودراهبر به‌طور مستقیم تأثیر معناداری بر بهزیستی تحصیلی دانشجویان دارد (324/0=β p< 0.001,) و سرانجام یادگیری خودراهبر به طور غیرمستقیم از طریق بهزیستی تحصیلی به‌عنوان متغیر میانجی نقش افزاینده‌ای در تبیین بهزیستی روان‌شناختی دارد (448/0=β p< 0.001,). بر اساس یافته‌ها، یادگیری خودراهبر موجب تقویت بهزیستی تحصیلی می‌شود و اثرات این دو متغیر باهم تاثیر معناداری بر ارتقای بهزیستی روان‌شناختی می‌گذارد. این نتایج تأکید بر اهمیت تقویت مهارت‌های یادگیری خودراهبر و ارتقای بهزیستی تحصیلی در بهبود سلامت روان دانشجویان دارد. بنابراین توسعه مهارت‌های یادگیری خودراهبر از طریق بهزیستی تحصیلی می‌تواند زمینه‌های ارتقای بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان را فراهم کرد.

مشاهده مقاله

مدل‌سازی ساختاری تفسیری موانع رهبری آموزشی با استفاده از رویکرد آمیخته و تحلیل MICMAC

محسن محمدی؛ ابوالفضل قاسم زاده علیشاهی؛ جهانگیر یاری حاج عطالو؛ بهنام طالبی

دوره 5، شماره 2 ، تیر 1405

https://doi.org/10.22034/jam.2026.146047.1173

چکیده

پژوهش حاضر با هدف مدل‌سازی ساختاری تفسیری موانع و چالش‌های رهبری آموزشی و بررسی روابط علی و سطح‌بندی این موانع انجام شد. این پژوهش از نوع آمیخته با راهبرد اکتشافی متوالی بود. در مرحله کیفی، با نمونه‌گیری ... بیشتر پژوهش حاضر با هدف مدل‌سازی ساختاری تفسیری موانع و چالش‌های رهبری آموزشی و بررسی روابط علی و سطح‌بندی این موانع انجام شد. این پژوهش از نوع آمیخته با راهبرد اکتشافی متوالی بود. در مرحله کیفی، با نمونه‌گیری هدفمند و تکنیک گلوله‌برفی تا رسیدن به اشباع نظری، با ۱۹ نفر از مدیران، اساتید و خبرگان مدیریت آموزشی استان آذربایجان‌غربی مصاحبه نیمه‌ساختاریافته صورت گرفت و موانع اصلی شناسایی شد. در مرحله کمی، جامعه آماری همان جامعه مرحله کیفی بود و همان ۱۹ نفر مشارکت‌کننده مرحله کیفی که دارای بالاترین سطح خبرگی بودند، برای تکمیل پرسشنامه مقایسه زوجی دعوت شدند. ابزار گردآوری داده‌های کمی، پرسشنامه محقق‌ساخته مقایسه زوجی بود که در آن از پاسخ‌دهندگان خواسته شد با مقایسه دوبه‌دو هشت مانع اصلی، نوع رابطه (عدم وجود رابطه، رابطه یک‌طرفه، رابطه دوطرفه) را مشخص کنند. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) و نرم‌افزارهای مربوطه و سپس تحلیل MICMAC انجام شد. مدل ISM نشان داد موانع مالی، موانع اجتماعی، موانع ساختاری و عدم شایسته‌سالاری در سطح اول (بیشترین قدرت نفوذ)، موانع آموزشی در سطح دوم و سه مانع عدم شایستگی تخصصی و مهارتی رهبران، کمیت و کیفیت نامناسب امکانات و تجهیزات و عدم کارایی و اثربخشی کادر آموزشی در سطح آخر (بیشترین وابستگی) قرار دارند. تحلیل MICMAC نیز این چهار مانع سطح اول را به‌عنوان متغیرهای مستقل و نفوذی و موانع سطح آخر را به‌عنوان متغیرهای وابسته و اثرپذیر تأیید کرد. رفع موانع ریشه‌ای مالی، اجتماعی، ساختاری و شایسته‌سالاری، پیش‌نیاز مؤثر غلبه بر سایر موانع رهبری آموزشی است.

مشاهده مقاله

تدوین و اعتباریابی مقیاس رهبری دوسوتوان در آموزش عالی

معصومه محترم؛ زهرا پاکباز

دوره 5، شماره 2 ، تیر 1405

https://doi.org/10.22034/jam.2026.145915.1155

چکیده

با توجه به شرایط متحول و متغیر دنیای کنونی، چگونگی هدایت و رهبری سازمان‌ها برای مواجهه‌ی مؤثر با شرایط نوپدید محیط تعاملی خود، یکی از مهمترین شاخص‌های کلیدی موفقیت آنها محسوب می‌شود؛ در همین راستا، ... بیشتر با توجه به شرایط متحول و متغیر دنیای کنونی، چگونگی هدایت و رهبری سازمان‌ها برای مواجهه‌ی مؤثر با شرایط نوپدید محیط تعاملی خود، یکی از مهمترین شاخص‌های کلیدی موفقیت آنها محسوب می‌شود؛ در همین راستا، یکی از مهم‌ترین سبک‌های رهبری که برای مدیریت در این شرایط پیچیده و متغیر پیشنهاد می‌گردد، استفاده از رهبری دوسوتوان است. لذا هدف از انجام این پژوهش توصیفی ـ همبستگی، طراحی و اعتباریابی مقیاس رهبری دوسوتوان بود. جامعه آماری پژوهش مدیران دانشگاه شیراز بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، نمونه‌ها انتخاب شده و بر این اساس، تعداد 200 نفر از مدیران دانشگاهی به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم-افزارهای SPSS25 و Amos24 استفاده شد. پس از بررسی روایی صوری مقیاس مذکور، جهت آزمون ساختار عاملی مقیاس رهبری دوسوتوان در دانشگاه از تحلیل عاملی تأییدی مرتبه‌ی اول و دوم استفاده شد که نتیجه‌ نشان داد که هر کدام از عامل‌ها (دو عامل رفتارهای اکتشافی و رفتارهای بهره‌برداری) و مؤلفه‌های آنها (17 مؤلفه) برای تبیین رهبری دوسوتوان از روایی بالایی برخوردار می‌باشند. نتیجه آلفای کرونباخ ابزار به مقدار 0.87 نیز نشان داد که این مقیاس از پایایی بالایی برخوردار می‌باشد. بدین‌ترتیب، مدیران دانشگاهی می‌توانند از این ابزار برای ارزیابی میزان سبک رهبری دوسوتوان در دانشگاه استفاده نمایند.

مشاهده مقاله

ارزیابی مدیریت دانش بر اساس استاندارد ایزو 30401 و نقش آن در پیش بینی کیفیت خدمات آموزشی از دیدگاه دانشجویان (مورد مطالعه: دانشگاه المستنصریه عراق)

دکتر رضوان حسین قلی زاده؛ جلیل ابراهیم اللامی؛ سوسن جواد الحسینی؛ راهله یاری

دوره 5، شماره 2 ، تیر 1405

https://doi.org/10.22034/jam.2026.146369.1191

چکیده

هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی وضعیت مدیریت دانش در دانشگاه المستنصریه عراق بر اساس استاندارد ISO 30401:2018 و بررسی نقش مؤلفه‌های آن در پیش‌بینی کیفیت خدمات آموزشی ادراک‌شده توسط دانشجویان می باشد. برای دستیابی ... بیشتر هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی وضعیت مدیریت دانش در دانشگاه المستنصریه عراق بر اساس استاندارد ISO 30401:2018 و بررسی نقش مؤلفه‌های آن در پیش‌بینی کیفیت خدمات آموزشی ادراک‌شده توسط دانشجویان می باشد. برای دستیابی به این هدف از روش پژوهش توصیفی از نوع رگرسیون بهره گرفته شد. نمونه موردمطالعه مشتمل بر ۳38 عضو هیئت علمی، 66 مدیر آموزشی، ۳27 کارشناس آموزشی و ۳49 دانشجو در دانشگاه المستنصریه بودند. برای گردآوری داده‌های مربوط به مدیریت دانش، از پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر استاندارد ISO 30401:2018 استفاده شد و داده‌های مربوط به کیفیت خدمات آموزشی ادراک‌شده دانشجویان از طریق پرسشنامه سروپرف گردآوری گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که وضعیت کلی مدیریت دانش در دانشگاه المستنصریه با میانگین 02/3 در سطح متوسط قرار دارد. همچنین، کیفیت خدمات آموزشی از دیدگاه دانشجویان در سطح متوسط به بالا ارزیابی شد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که مؤلفه‌های مدیریت دانش در مجموع حدود 5/23 درصد از واریانس کیفیت خدمات آموزشی ادراک‌شده توسط دانشجویان را تبیین می‌کنند. بر این اساس، می‌توان گفت دانشگاه المستنصریه به سطحی متوسط از استقرار مدیریت دانش دست یافته است، اما این وضعیت هنوز نشان‌دهنده بلوغ نهادی مدیریت دانش در دانشگاه نیست. نتایج پژوهش حاکی از آن است که ارتقای کیفیت خدمات آموزشی در این دانشگاه، نیازمند استقرار نظامی یکپارچه و نهادینه‌شده بر پایه استاندارد ISO 30401:2018 است. چنین نظامی باید به صورت هم‌زمان توسعه دانش، فرهنگ اشتراک دانش، حکمرانی دانش، شفافیت نقش‌ها، توانمندسازی منابع انسانی، زیرساخت فناورانه، تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد و بهبود مستمر را تقویت کند. بنابراین، مدیریت دانش در دانشگاه المستنصریه باید از سطح اقدامات پراکنده و متوسط فراتر رود و به سازوکاری نهادی برای پشتیبانی از کیفیت خدمات آموزشی تبدیل شود.

مشاهده مقاله

بررسی معیارهای جدید آزمون سراسری دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی کشور

محمد رضا یوسف زاده؛ حدیث زارعی

دوره 5، شماره 2 ، تیر 1405

https://doi.org/10.22034/jam.2026.145959.1160

چکیده

هدف پژوهش بررسی معیارهای جدید پذیرش دانشجو در آزمون سراسری دانشگاه‌ها بود. روش پژوهش پیمایشی بود.جامعه آماری، کلیه دانشآموزان دختر پایه سوم دوره دوم متوسطه شهر همدان بودند. تعداد کل دانشآموزان 2154 نفر ... بیشتر هدف پژوهش بررسی معیارهای جدید پذیرش دانشجو در آزمون سراسری دانشگاه‌ها بود. روش پژوهش پیمایشی بود.جامعه آماری، کلیه دانشآموزان دختر پایه سوم دوره دوم متوسطه شهر همدان بودند. تعداد کل دانشآموزان 2154 نفر بودند.روش نمونهگیری، تصادفی طبقهای بود و حجم نمونه 326 نفربود؛ ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته بود .برای تجزیه و تحلیل داده ها از شاخصهای آمار توصیفی و و آزمون آمار استنباطی t تک گروهی و تحلیل عامل تاییدی استفاده شد. د.نتایج نشان داد که ازدیدگاه دانش‌آموزان برگزاری کنکور در دو نوبت منجر به کاهش فشار روانی، فرصت جبران، نسهیل بازیابی اطلاعات، کسب بینش کلی و رضایت خانواده ها می شود، تغییر ضرایب دروس منجربه کم توجهی به دروس کم اهمیت، عدم تغییر ماهیت ضرایب، تمرکز بر دروس پراهمیت، تغییر ضرایب متناسب با اهمیت دروس و عدم توازن تغییر ضرایب می شود، حذف دروس عمومی منجر به تمرکز بر دروس تخصصی، کاهش دانش مربوط به دروس عمومی ، صرفه جوئی در زمان ، کاهش کلاسهای کنکور دروس عمومی و کاهش خستگی‌جلسه کنکورمی شود، حذف زیرگروه‌ها منجر به پیچیدگی انتخاب رشته، ابهام درآزادی عمل درانتخاب رشته،تأمل در انتخاب عادلانه، مطالعه دروس بیشترو تمرکز بر دروس تخصصی بیشتر می شود و تاثیر ۴۰ تا ۶۰ درصدی سوابق تحصیلی منجربه تضاد بین سبک مطالعه کنکور و سبک مطالعه دروس نهائی ، افزایش اهمیت امتحانات نهایی، ناعادلانه بودن سوابق تحصیلی باتوجه به امکانات مدارس ، افرایش استرس دانش اموزان وخانواده ها از ۱ سال به ۳ سال می شود و آزمون ها های نهائی استاندارد نبودند

مشاهده مقاله

مقالات آماده انتشار

شماره جاری

دوره 5 (1405)

دوره 4 (1404)

دوره 3 (1403)

دوره 2 (1402)

دوره 1 (1401)

دوره و شماره: دوره 5، شماره 2 - شماره پیاپی 17، تیر 1405، صفحه 1-201

ارائه الگوی تاثیر یادگیری خود‌راهبر بر بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان با نقش میانجی‌گری بهزیستی تحصیلی

چکیده

مدل‌سازی ساختاری تفسیری موانع رهبری آموزشی با استفاده از رویکرد آمیخته و تحلیل MICMAC

چکیده

تدوین و اعتباریابی مقیاس رهبری دوسوتوان در آموزش عالی

چکیده

ارزیابی مدیریت دانش بر اساس استاندارد ایزو 30401 و نقش آن در پیش بینی کیفیت خدمات آموزشی از دیدگاه دانشجویان (مورد مطالعه: دانشگاه المستنصریه عراق)

چکیده

بررسی معیارهای جدید آزمون سراسری دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی کشور

چکیده