نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 مدیریت آموزشی، دانشکده علوم انسانی و تربیتی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران
2 دانشیار مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران
3 دانشیار مدیریت آموزشی، دانشکده علوم انسانی و تربیتی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران
4 استادیار مدیریت آموزشی ، دانشکده علوم انسانی و تربیتی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران
چکیده
پژوهش حاضر با هدف مدلسازی ساختاری تفسیری موانع و چالشهای رهبری آموزشی و بررسی روابط علی و سطحبندی این موانع انجام شد. این پژوهش از نوع آمیخته با راهبرد اکتشافی متوالی بود. در مرحله کیفی، با نمونهگیری هدفمند و تکنیک گلولهبرفی تا رسیدن به اشباع نظری، با ۱۹ نفر از مدیران، اساتید و خبرگان مدیریت آموزشی استان آذربایجانغربی مصاحبه نیمهساختاریافته صورت گرفت و موانع اصلی شناسایی شد. در مرحله کمی، جامعه آماری همان جامعه مرحله کیفی بود و همان ۱۹ نفر مشارکتکننده مرحله کیفی که دارای بالاترین سطح خبرگی بودند، برای تکمیل پرسشنامه مقایسه زوجی دعوت شدند. ابزار گردآوری دادههای کمی، پرسشنامه محققساخته مقایسه زوجی بود که در آن از پاسخدهندگان خواسته شد با مقایسه دوبهدو هشت مانع اصلی، نوع رابطه (عدم وجود رابطه، رابطه یکطرفه، رابطه دوطرفه) را مشخص کنند. تحلیل دادهها با استفاده از روش مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM) و نرمافزارهای مربوطه و سپس تحلیل MICMAC انجام شد. مدل ISM نشان داد موانع مالی، موانع اجتماعی، موانع ساختاری و عدم شایستهسالاری در سطح اول (بیشترین قدرت نفوذ)، موانع آموزشی در سطح دوم و سه مانع عدم شایستگی تخصصی و مهارتی رهبران، کمیت و کیفیت نامناسب امکانات و تجهیزات و عدم کارایی و اثربخشی کادر آموزشی در سطح آخر (بیشترین وابستگی) قرار دارند. تحلیل MICMAC نیز این چهار مانع سطح اول را بهعنوان متغیرهای مستقل و نفوذی و موانع سطح آخر را بهعنوان متغیرهای وابسته و اثرپذیر تأیید کرد. رفع موانع ریشهای مالی، اجتماعی، ساختاری و شایستهسالاری، پیشنیاز مؤثر غلبه بر سایر موانع رهبری آموزشی است.
کلیدواژهها
موضوعات
)