نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه علوم تربیتی،دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا،همدان، ایران.

3 گروه‌ علوم‌تربیتی، دانشکده علوم‌انسانی، دانشگاه‌بوعلی‌سینا، همدان، ایران.

10.22034/jam.2026.145995.1170

چکیده

پژوهش حاضر با هدف مدلسازی روابط تناسب فرد – شغل و عملکرد شغلی کارکنان دانشگاه با میانجی‌گری عدالت سازمانی انجام شد. روش پژوهش، توصیفی – همبستگی بود که در چارچوب مدل‌یابی معادلات ساختاری مورد تحلیل قرار گرفت. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان دانشگاه بوعلی سینا همدان در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۲ به تعداد ۶۰۱ نفر بود که بر اساس روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای و جدول کرجسی – مورگان، ۲۳۴ نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد تناسب فرد – شغل وگل و فلدمن (۲۰۰۹)، عدالت سازمانی نیهوف و مورمن (۱۹۹۳) و عملکرد شغلی پاترسون (۱۹۹۶) گردآوری شد. روایی سازه از طریق تحلیل عاملی تأییدی و پایایی پرسشنامه ها از طریق ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب 84/0، 78/0 و 91/0 محاسبه شد. داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS و Lisrel تجزیه و تحلیل شد. شاخص‌های برازش مدل ساختاری نهایی در دامنه مطلوب قرار داشت. یافته‌ها نشان داد تناسب فرد – شغل اثر مستقیم و معناداری هم بر عملکرد شغلی(β (25/0)، t (28/3)) و هم بر عدالت سازمانی(β (60/0)، t (15/8)) کارکنان داشت. همچنین عدالت سازمانی به‌طور مستقیم بر عملکرد شغلی تأثیر مثبت و معنادار داشت (β (54/0)، t (91/6)). نتایج آزمون سوبل نیز نشان داد که عدالت سازمانی در رابطه میان تناسب فرد–شغل و عملکرد شغلی کارکنان نقش میانجی معناداری دارد؛ به‌طوری‌که اندازه اثر غیرمستقیم برابر با ۰٫۳۲۴ و آماره Z آزمون سوبل برابر با ۵٫۲۷ بود. در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که تناسب فرد – شغل از طریق تقویت ادراک عدالت سازمانی، زمینه ارتقای عملکرد شغلی کارکنان را فراهم می‌سازد. بنابراین، توجه به انطباق توانایی‌ها و نیازهای فرد با الزامات شغلی و تقویت عدالت سازمانی می‌تواند به بهبود عملکرد کارکنان و اثربخشی دانشگاه منجر شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات