نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

3 استاد، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

10.22034/jam.2026.145594.1135

چکیده

پژوهش حاضر باهدف واکاوی الزامات دانشگاه ناب و ارائه الگوی پارادایمی آن در آموزش عالی ایران انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش اکتشافی انجام شد. جامعه هدف، صاحب‌نظران آموزش عالی بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند معیاری، با 23 نفر تا رسیدن به اشباع نظری مصاحبه انجام گرفت. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و برای طراحی الگو از روش شبکه مضامین استفاده شد. یافته‌ها منجر به شناسایی شش مضمون فراگیر شامل الزامات ساختاری، کارکردی، مالی، مدیریت و رهبری، فرهنگی و فناوری شد. این الزامات در چهار سطح زمینه‌ساز، ساختاری-مدیریتی، راهبردی و پیامدی سازماندهی شده‌است که می‌تواند مبنایی برای اصلاحات بنیادین و استقرار ناب در نظام دانشگاهی کشور باشد. پژوهش حاضر با ارائه الگویی یکپارچه، فراتر از شناسایی مجزای مؤلفه‌ها، به تحلیل تعاملات پویا میان آن‌ها پرداخته و چارچوبی نوین برای تحول واقعی و گذار از وضعیت بوروکراتیک به دانشگاه تحول‌آفرین تدوین و ارائه نموده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات