دانشگاه کردستان مدیریت دانشگاهی 3041-8712 5 2 2026 06 22 Presenting a model of the impact of self-directed learning on students' psychological well-being with the mediating role of academic well-being ارائه الگوی تاثیر یادگیری خود‌راهبر بر بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان با نقش میانجی‌گری بهزیستی تحصیلی 121 140 64641 10.22034/jam.2026.146007.1167 FA یعقوب تسو کارشناسی ارشد، روان شناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مهاباد، ایران. بهمن کرد دانشیار گروه روان‌شناسی، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران Journal Article 2026 06 02 The current study was conducted with the aim of explaining the model of the effect of self-directed learning on students' psychological well-being with the mediating role of academic well-being. This study is applied in terms of purpose and is of correlational type with an emphasis on the structural equation model. The population included 316 undergraduate students in humanities at Islamic Azad University, Mahabad Branch, in the academic year 2024-2025, of which 105 students were selected using convenience sampling method. Data were collected using standard questionnaires of psychological well-being by Riff (1998), academic well-being by Tominin-Sweeney (2012), and self-directed learning by Fisher, King & Tague (2001). Data analysis was performed using SPSS software and structural equation modeling (SEM). The results showed that self-directed learning directly has a significant effect on students' psychological well-being (β=0.451, p<0.001); academic well-being directly has a significant effect on students' psychological well-being (β=0.277, p<0.001); self-directed learning directly has a significant effect on students' academic well-being (β=0.324, p<0.001); and finally, self-directed learning indirectly has an increasing role in explaining psychological well-being through academic well-being as a mediating variable (β=0.448, p<0.001). Based on the findings, self-directed learning enhances academic well-being, and the effects of these two variables together have a significant impact on promoting psychological well-being. These results emphasize the importance of strengthening self-directed learning skills and promoting academic well-being in improving students' mental health. Therefore, developing self-directed learning skills through academic well-being can provide the basis for promoting students' psychological well-being. پژوهش حاضر با هدف تبیین ارائه الگوی تاثیر یادگیری خود‌راهبر بر بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان با نقش میانجی‌گری بهزیستی تحصیلی انجام شد. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نوع همبستگی با تاکید بر مدل معادلات ساختاری است. جامعه آماری شامل ۳1۶ دانشجوی کارشناسی رشته های علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مهاباد در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۰۴ بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس 105 نفر دانشجو انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد بهزیستی روان‌شناختی ریف (1998)، بهزیستی تحصیلی تومینین سوینی (2012) و یادگیری خودراهبر فیشر، کینگ و تاگو (2001) جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و مدل‌یابی معادلات ساختاری (SEM) انجام شد. یافته‌ها نشان داد که یادگیری خودراهبر به‌طور مستقیم تأثیر معناداری بر بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان دارد (451/0=β p< 0.001,)؛ بهزیستی تحصیلی به‌طور مستقیم تأثیر معناداری بر بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان دارد (277/0=β p< 0.001,)؛ یادگیری خودراهبر به‌طور مستقیم تأثیر معناداری بر بهزیستی تحصیلی دانشجویان دارد (324/0=β p< 0.001,) و سرانجام یادگیری خودراهبر به طور غیرمستقیم از طریق بهزیستی تحصیلی به‌عنوان متغیر میانجی نقش افزاینده‌ای در تبیین بهزیستی روان‌شناختی دارد (448/0=β p< 0.001,). بر اساس یافته‌ها، یادگیری خودراهبر موجب تقویت بهزیستی تحصیلی می‌شود و اثرات این دو متغیر باهم تاثیر معناداری بر ارتقای بهزیستی روان‌شناختی می‌گذارد. این نتایج تأکید بر اهمیت تقویت مهارت‌های یادگیری خودراهبر و ارتقای بهزیستی تحصیلی در بهبود سلامت روان دانشجویان دارد. بنابراین توسعه مهارت‌های یادگیری خودراهبر از طریق بهزیستی تحصیلی می‌تواند زمینه‌های ارتقای بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان را فراهم کرد.

دانشگاه کردستان مدیریت دانشگاهی 3041-8712 5 2 2026 06 22 Interpretive Structural Modeling of Educational Leadership Barriers Using a Mixed Approach and MICMAC Analysis مدل‌سازی ساختاری تفسیری موانع رهبری آموزشی با استفاده از رویکرد آمیخته و تحلیل MICMAC 64631 10.22034/jam.2026.146047.1173 FA محسن محمدی مدیریت آموزشی، دانشکده علوم انسانی و تربیتی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران ابوالفضل قاسم زاده علیشاهی دانشیار مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران جهانگیر یاری حاج عطالو دانشیار مدیریت آموزشی، دانشکده علوم انسانی و تربیتی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران بهنام طالبی استادیار مدیریت آموزشی ، دانشکده علوم انسانی و تربیتی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2026 06 06 The present study aimed to construct an interpretive structural modeling of educational leadership barriers and challenges and to examine the causal relationships and classification of these barriers. This study was a mixed-method study with a sequential exploratory strategy. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 19 principals, teachers, and educational management experts in West Azerbaijan Province using purposive sampling and snowball technique until theoretical saturation was reached, and the main barriers were identified. In the quantitative phase, the statistical population was the same as the qualitative phase, and the same 19 participants in the qualitative phase who had the highest level of expertise were invited to complete a paired comparison questionnaire. The quantitative data collection tool was a researcher-made paired comparison questionnaire in which respondents were asked to determine the type of relationship (no relationship, one-way relationship, two-way relationship) by comparing eight main barriers in pairs. Data analysis was performed using interpretive structural modeling (ISM) and related software, followed by MICMAC analysis. The ISM model showed that financial barriers, social barriers, structural barriers, and lack of meritocracy were at the first level (most influential), educational barriers were at the second level, and three barriers of lack of professional and skill competence of leaders, inadequate quantity and quality of facilities and equipment, and lack of efficiency and effectiveness of teaching staff were at the last level (most dependent). MICMAC analysis also confirmed these four first-level barriers as independent and influential variables and the last-level barriers as dependent and influential variables. Removing the root financial, social, structural, and meritocracy barriers is an effective prerequisite for overcoming other barriers to educational leadership. پژوهش حاضر با هدف مدل‌سازی ساختاری تفسیری موانع و چالش‌های رهبری آموزشی و بررسی روابط علی و سطح‌بندی این موانع انجام شد. این پژوهش از نوع آمیخته با راهبرد اکتشافی متوالی بود. در مرحله کیفی، با نمونه‌گیری هدفمند و تکنیک گلوله‌برفی تا رسیدن به اشباع نظری، با ۱۹ نفر از مدیران، اساتید و خبرگان مدیریت آموزشی استان آذربایجان‌غربی مصاحبه نیمه‌ساختاریافته صورت گرفت و موانع اصلی شناسایی شد. در مرحله کمی، جامعه آماری همان جامعه مرحله کیفی بود و همان ۱۹ نفر مشارکت‌کننده مرحله کیفی که دارای بالاترین سطح خبرگی بودند، برای تکمیل پرسشنامه مقایسه زوجی دعوت شدند. ابزار گردآوری داده‌های کمی، پرسشنامه محقق‌ساخته مقایسه زوجی بود که در آن از پاسخ‌دهندگان خواسته شد با مقایسه دوبه‌دو هشت مانع اصلی، نوع رابطه (عدم وجود رابطه، رابطه یک‌طرفه، رابطه دوطرفه) را مشخص کنند. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) و نرم‌افزارهای مربوطه و سپس تحلیل MICMAC انجام شد. مدل ISM نشان داد موانع مالی، موانع اجتماعی، موانع ساختاری و عدم شایسته‌سالاری در سطح اول (بیشترین قدرت نفوذ)، موانع آموزشی در سطح دوم و سه مانع عدم شایستگی تخصصی و مهارتی رهبران، کمیت و کیفیت نامناسب امکانات و تجهیزات و عدم کارایی و اثربخشی کادر آموزشی در سطح آخر (بیشترین وابستگی) قرار دارند. تحلیل MICMAC نیز این چهار مانع سطح اول را به‌عنوان متغیرهای مستقل و نفوذی و موانع سطح آخر را به‌عنوان متغیرهای وابسته و اثرپذیر تأیید کرد. رفع موانع ریشه‌ای مالی، اجتماعی، ساختاری و شایسته‌سالاری، پیش‌نیاز مؤثر غلبه بر سایر موانع رهبری آموزشی است.

دانشگاه کردستان مدیریت دانشگاهی 3041-8712 5 2 2026 06 22 Development and validation of the ambidextrous leadership scale in higher education تدوین و اعتباریابی مقیاس رهبری دوسوتوان در آموزش عالی 64632 10.22034/jam.2026.145915.1155 FA معصومه محترم استادیار بخش مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران زهرا پاکباز دانش‌آموخته دکتری مدیریت آموزشی، بخش مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Journal Article 2026 05 22 Given the changing and evolving conditions of the current world, how organizations are guided and led to effectively deal with the emerging conditions of their interactive environment is considered one of the most important key indicators of their success; in this regard, one of the most important leadership styles that is suggested for management in these complex and changing conditions is the use of ambidextrous leadership. Therefore, the purpose of this descriptive-correlational study was to design and validate the ambidextrous leadership scale. The statistical population of the study was the managers of Shiraz University, who were selected using simple random sampling method, and accordingly, 200 university managers were selected as a sample. SPSS25 and Amos24 software were used to analyze the data. After examining the face validity of the scale, first and second order confirmatory factor analysis was used to test the factor structure of the ambidextrous leadership scale in universities. The results showed that each of the factors (two factors of exploratory behaviors and exploitative behaviors) and their components (17 components) have high validity for explaining ambidextrous leadership. The Cronbach's alpha result of the instrument, which was 0.87, also showed that this scale has high reliability. Accordingly, university administrators can use this tool to assess the level of ambidextrous leadership style in universities. با توجه به شرایط متحول و متغیر دنیای کنونی، چگونگی هدایت و رهبری سازمان‌ها برای مواجهه‌ی مؤثر با شرایط نوپدید محیط تعاملی خود، یکی از مهمترین شاخص‌های کلیدی موفقیت آنها محسوب می‌شود؛ در همین راستا، یکی از مهم‌ترین سبک‌های رهبری که برای مدیریت در این شرایط پیچیده و متغیر پیشنهاد می‌گردد، استفاده از رهبری دوسوتوان است. لذا هدف از انجام این پژوهش توصیفی ـ همبستگی، طراحی و اعتباریابی مقیاس رهبری دوسوتوان بود. جامعه آماری پژوهش مدیران دانشگاه شیراز بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، نمونه‌ها انتخاب شده و بر این اساس، تعداد 200 نفر از مدیران دانشگاهی به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم-افزارهای SPSS25 و Amos24 استفاده شد. پس از بررسی روایی صوری مقیاس مذکور، جهت آزمون ساختار عاملی مقیاس رهبری دوسوتوان در دانشگاه از تحلیل عاملی تأییدی مرتبه‌ی اول و دوم استفاده شد که نتیجه‌ نشان داد که هر کدام از عامل‌ها (دو عامل رفتارهای اکتشافی و رفتارهای بهره‌برداری) و مؤلفه‌های آنها (17 مؤلفه) برای تبیین رهبری دوسوتوان از روایی بالایی برخوردار می‌باشند. نتیجه آلفای کرونباخ ابزار به مقدار 0.87 نیز نشان داد که این مقیاس از پایایی بالایی برخوردار می‌باشد. بدین‌ترتیب، مدیران دانشگاهی می‌توانند از این ابزار برای ارزیابی میزان سبک رهبری دوسوتوان در دانشگاه استفاده نمایند.

دانشگاه کردستان مدیریت دانشگاهی 3041-8712 5 2 2026 06 22 Knowledge Management Based on ISO30401 and Students’ Perceived Educational Service Quality: Evidence from Al-Mustansiriyah University, Iraq ارزیابی مدیریت دانش بر اساس استاندارد ایزو 30401 و نقش آن در پیش بینی کیفیت خدمات آموزشی از دیدگاه دانشجویان (مورد مطالعه: دانشگاه المستنصریه عراق) 64640 10.22034/jam.2026.146369.1191 FA دکتر رضوان حسین قلی زاده دانشیار گروه مدیریت آموزشی و توسعه منابع انسانی در دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه فردوسی مشهد جلیل ابراهیم اللامی 1. دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. سوسن جواد الحسینی استاد، موسسه مدیریت رصافه، دانشگاه فنی میانی، بغداد، عراق راهله یاری دکتری مدیریت کسب و کار، مدیر عامل بنیاد حامیان دانشگاه فردوسی مشهد و استاد مدعو گروه مدیریت و مهندسی صنایع دانشگاه فردوسی مشهد، Journal Article 2026 07 13 This study evaluated knowledge management at Al-Mustansiriyah University, Iraq, based on ISO 30401:2018 and examined the extent to which its components predict students perceived educational service quality. An applied quantitative design with a descriptive regression approach was used. The sample included 338 faculty members, 66 educational administrators, 327 educational staff members, and 349 students. Knowledge management was assessed through a researcher-developed questionnaire based on ISO 30401:2018, while educational service quality was measured using SERVPERF. Data were analyzed using SPSS and AMOS. The results showed that knowledge management was at a moderate level (M = 3.02). The knowledge management system layer was stronger than the leadership layer. Knowledge development, knowledge transfer and transformation, and knowledge management culture were relatively stronger, whereas enablers, policy, roles, responsibilities, and authorities were weaker. Students perceived educational service quality was moderate to relatively favorable, with assurance receiving the highest score and empathy the lowest. Regression analysis indicated that knowledge management components significantly predicted educational service quality and explained 23.5% of its variance. Among the components, only knowledge development and knowledge management culture were positive significant predictors. The findings suggest that Al-Mustansiriyah University has reached a moderate level of knowledge management implementation, but has not yet achieved institutional maturity. Enhancing educational service quality requires a more coherent ISO 30401-based knowledge management system that strengthens knowledge development, knowledge-sharing culture, governance, role clarity, technological infrastructure, evidence-based decision-making, and continuous improvement.<br /><br />Keywords: Knowledge management; ISO 30401:2018; Educational service quality; SERVPERF; Higher education; Al-Mustansiriyah University; Iraq هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی وضعیت مدیریت دانش در دانشگاه المستنصریه عراق بر اساس استاندارد ISO 30401:2018 و بررسی نقش مؤلفه‌های آن در پیش‌بینی کیفیت خدمات آموزشی ادراک‌شده توسط دانشجویان می باشد. برای دستیابی به این هدف از روش پژوهش توصیفی از نوع رگرسیون بهره گرفته شد. نمونه موردمطالعه مشتمل بر ۳38 عضو هیئت علمی، 66 مدیر آموزشی، ۳27 کارشناس آموزشی و ۳49 دانشجو در دانشگاه المستنصریه بودند. برای گردآوری داده‌های مربوط به مدیریت دانش، از پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر استاندارد ISO 30401:2018 استفاده شد و داده‌های مربوط به کیفیت خدمات آموزشی ادراک‌شده دانشجویان از طریق پرسشنامه سروپرف گردآوری گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که وضعیت کلی مدیریت دانش در دانشگاه المستنصریه با میانگین 02/3 در سطح متوسط قرار دارد. همچنین، کیفیت خدمات آموزشی از دیدگاه دانشجویان در سطح متوسط به بالا ارزیابی شد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که مؤلفه‌های مدیریت دانش در مجموع حدود 5/23 درصد از واریانس کیفیت خدمات آموزشی ادراک‌شده توسط دانشجویان را تبیین می‌کنند. بر این اساس، می‌توان گفت دانشگاه المستنصریه به سطحی متوسط از استقرار مدیریت دانش دست یافته است، اما این وضعیت هنوز نشان‌دهنده بلوغ نهادی مدیریت دانش در دانشگاه نیست. نتایج پژوهش حاکی از آن است که ارتقای کیفیت خدمات آموزشی در این دانشگاه، نیازمند استقرار نظامی یکپارچه و نهادینه‌شده بر پایه استاندارد ISO 30401:2018 است. چنین نظامی باید به صورت هم‌زمان توسعه دانش، فرهنگ اشتراک دانش، حکمرانی دانش، شفافیت نقش‌ها، توانمندسازی منابع انسانی، زیرساخت فناورانه، تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد و بهبود مستمر را تقویت کند. بنابراین، مدیریت دانش در دانشگاه المستنصریه باید از سطح اقدامات پراکنده و متوسط فراتر رود و به سازوکاری نهادی برای پشتیبانی از کیفیت خدمات آموزشی تبدیل شود.

دانشگاه کردستان مدیریت دانشگاهی 3041-8712 5 2 2026 06 22 A Study of the New Admission Criteria for Universities and Higher Education Institutions in Iran بررسی معیارهای جدید آزمون سراسری دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی کشور 64645 10.22034/jam.2026.145959.1160 FA محمد رضا یوسف زاده دانشگاه بو علی سینا حدیث زارعی کارشناسی ارشد رشته برنامه ریزی درسی ، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران Journal Article 2026 06 08 This study aimed to investigate newly implemented admission criteria for the Iranian University Entrance Exam. The research employing a descriptive-survey methodology. The statistical population consisted of all female 12th-grade students in Hamadan during the 2023-2024 academic year (N=2,154),. Using stratified random sampling, a sample size of 326 participants was selected. Data collection was conducted through a researcher-made questionnaire. To analyze the data, descriptive statistics, the Kolmogorov-Smirnov test for normality, one-sample t-tests, and confirmatory factor analysis (CFA) were utilized. Results indicated that, from the students’ perspective, administering the national university entrance examination in two sessions leads to reduced psychological pressure, an opportunity for remediation, easier retrieval of information, gaining an overall perspective, and greater family satisfaction. Changes in course weighting coefficients lead to reduced attention to less important subjects, no change in the nature of weighting coefficients, greater focus on more important subjects, adjustment of coefficients in proportion to subject importance, and an imbalance in coefficient changes. Removing the general subjects results in greater concentration on specialized subjects, reduced knowledge related to general subjects, time savings, a reduction in preparatory classes for general subjects, and less fatigue during the entrance examination session. Eliminating subgroups leads to greater complexity in field-of-study selection, ambiguity regarding freedom of choice in selecting a major, more deliberation in making a fair choice, increased study of more subjects, and greater focus on specialized subjects. The 40–60% influence of academic records leads to a conflict between the study style for the entrance examination and the study style for final exams, increased importance of final examinations, unfairness in academic records given disparities in school facilities, and increased stress for students and families over a period extending from one year to three years. It was also found that the final examinations were not standardized. هدف پژوهش بررسی معیارهای جدید پذیرش دانشجو در آزمون سراسری دانشگاه‌ها بود. روش پژوهش پیمایشی بود.جامعه آماری، کلیه دانشآموزان دختر پایه سوم دوره دوم متوسطه شهر همدان بودند. تعداد کل دانشآموزان 2154 نفر بودند.روش نمونهگیری، تصادفی طبقهای بود و حجم نمونه 326 نفربود؛ ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته بود .برای تجزیه و تحلیل داده ها از شاخصهای آمار توصیفی و و آزمون آمار استنباطی t تک گروهی و تحلیل عامل تاییدی استفاده شد. د.نتایج نشان داد که ازدیدگاه دانش‌آموزان برگزاری کنکور در دو نوبت منجر به کاهش فشار روانی، فرصت جبران، نسهیل بازیابی اطلاعات، کسب بینش کلی و رضایت خانواده ها می شود، تغییر ضرایب دروس منجربه کم توجهی به دروس کم اهمیت، عدم تغییر ماهیت ضرایب، تمرکز بر دروس پراهمیت، تغییر ضرایب متناسب با اهمیت دروس و عدم توازن تغییر ضرایب می شود، حذف دروس عمومی منجر به تمرکز بر دروس تخصصی، کاهش دانش مربوط به دروس عمومی ، صرفه جوئی در زمان ، کاهش کلاسهای کنکور دروس عمومی و کاهش خستگی‌جلسه کنکورمی شود، حذف زیرگروه‌ها منجر به پیچیدگی انتخاب رشته، ابهام درآزادی عمل درانتخاب رشته،تأمل در انتخاب عادلانه، مطالعه دروس بیشترو تمرکز بر دروس تخصصی بیشتر می شود و تاثیر ۴۰ تا ۶۰ درصدی سوابق تحصیلی منجربه تضاد بین سبک مطالعه کنکور و سبک مطالعه دروس نهائی ، افزایش اهمیت امتحانات نهایی، ناعادلانه بودن سوابق تحصیلی باتوجه به امکانات مدارس ، افرایش استرس دانش اموزان وخانواده ها از ۱ سال به ۳ سال می شود و آزمون ها های نهائی استاندارد نبودند