دانشگاه کردستان مدیریت دانشگاهی 3041-8712 مقالات آماده انتشار 2026 08 30 Designing a Supportive Leadership Model in Higher Education: A Grounded Theory Approach طراحی الگوی رهبری حمایتگر در نظام آموزش عالی با رویکرد داده بنیاد 64714 10.22034/jam.2026.146327.1190 FA مهدی مصلح گرمی دانش آموخته دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران علی خالق خواه استاد گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. سلیم کاظمی استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. حسن روشنی علی بنه‌سی استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. Journal Article 2026 07 13 The present study was conducted with the aim of designing a supportive leadership model in the higher education system using a grounded theory approach. In terms of purpose, this research was basic, and in terms of implementation, it was qualitative.The target population comprised faculty members in the fields of Educational Administration and Higher Education Management at University of Mohaghegh Ardabili and Farhangian University of Ardabil. Using purposive sampling, 15 participants were selected, and the data collection process continued until theoretical saturation was achieved. Data collection continued until theoretical saturation was achieved. The data were gathered through in-depth semi-structured interviews. To ensure the credibility of the data and findings, three methods were employed: researcher positioning, triangulation, and external auditing. After data collection, interview analysis was carried out through the coding process in three stages: open, axial, and selective coding. The findings indicated that the supportive leadership model in higher education was organized based on 90 open codes, 8 categories, and 6 paradigmatic components, including the central phenomenon, causal conditions, contextual conditions, intervening conditions, strategies, and consequences. The main identified categories included characteristics of a supportive leader, support for faculty members and staff, human resource empowerment, organizational communication, organizational culture and structure, environmental and intervening factors, managerial strategies, and the outcomes of supportive leadership. Based on the findings, the designed model can provide an appropriate framework for improving leadership quality and enhancing university performance in the higher education system. پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی رهبری حمایتگر در نظام آموزش عالی با رویکرد داده‌بنیاد انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی و از نظر شیوه اجرا، کیفی بود. جامعه هدف شامل استادان حوزه مدیریت آموزشی و مدیریت آموزش عالی در دانشگاه‌های محقق اردبیلی و دانشگاه فرهنگیان اردبیل بود که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، 15 نفر از آنان انتخاب شدند و فرایند گردآوری داده‌ها تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق جمع‌آوری شد. به‌منظور اعتباربخشی به داده‌ها و یافته‌ها، از سه روش موقعیت محقق، مثلثی‌سازی و ممیزی توسط داور استفاده شد. پس از گردآوری داده‌ها، تحلیل مصاحبه‌ها با بهره‌گیری از فرایند کدگذاری در سه مرحله باز، محوری و انتخابی انجام گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد الگوی رهبری حمایتگر در نظام آموزش عالی بر پایه 90 کد باز، 8 مقوله و 6 طبقه پارادایمی شامل پدیده محوری، عوامل علّی، شرایط زمینه‌ای، عوامل مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها سازمان‌دهی شده است. مقوله‌های اصلی شناسایی‌شده شامل ویژگی‌های رهبر حمایتگر، حمایت از اعضای هیئت علمی و کارکنان، توانمندسازی منابع انسانی، ارتباطات سازمانی، فرهنگ و ساختار سازمانی، عوامل محیطی و مداخله‌گر، راهبردهای مدیریتی و پیامدهای رهبری حمایتگر بود. بر اساس یافته‌های پژوهش، الگوی طراحی‌شده می‌تواند چارچوبی مناسبی برای بهبود کیفیت رهبری و ارتقای عملکرد دانشگاه‌ها در نظام آموزش عالی فراهم آورد.