محمد مجتبی زاده؛ امیرحسین جوادپور
چکیده
هوشمصنوعی در سالهای اخیر تأثیرات تعیینکنندهای بر بخشهای مختلف جامعه، از جمله آموزشعالی داشته است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی و شناسایی فرصتها و چالشهای هوشمصنوعی در نظام آموزشعالی انجام ...
بیشتر
هوشمصنوعی در سالهای اخیر تأثیرات تعیینکنندهای بر بخشهای مختلف جامعه، از جمله آموزشعالی داشته است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی و شناسایی فرصتها و چالشهای هوشمصنوعی در نظام آموزشعالی انجام شد. مطالعه با رویکرد کیفی و به روش فراترکیب صورت پذیرفت. جامعه آماری پژوهش کلیۀ اسناد علمی منتشر شده به زبان فارسی و انگلیسی در مجلات تخصصی در بازۀ زمانی 2019-2025 که با واژگان کلیدی پژوهش مرتبط بودند تعیین گردید. از بین 649 دارای معیار ورود، 30 مقاله پس طی فرایند غربالگری، برای تحلیل و ترکیب انتخاب شدند. گامهای هفت مرحلهای سندلوسکی و بارسو (2007) جهت دستیابی به نتایج اجرا شد. کدهای مرتبط با سوال پژوهش، در سه سطح کدهای باز، کدهای محوری و کدهای انتخابی، تحلیل و پیادهسازی شدند. مطابق با یافتهها هشت کدمحوریِ شخصیسازی و انطباق آموزشی، پشتیبانی و مساعدت هوشمند، خودکارسازی و بهینهسازی فرآیندها، ارزیابی و تحلیل پیشرفته، توسعه محتوا و منابع، رفع موانع و تسهیل دسترسی، بهبود تعامل و همکاری و ارتقاء کیفیت آموزشی برای فرصتهای هوشمصنوعی در آموزشعالی و هفت کد محوریِ تهدیدات اخلاقی و اکادمیک، تأثیرات منفی بر یادگیری، سوگیری و نابرابری، مشکلات فنی و کیفی، مقاومت و نگرش منفی، کمبودهای دانش و مهارت و محدودیتهای زیرساختی و مالی برای چالشهای هوشمصنوعی در آموزشعالی شناسایی شد. نتایج این پژوهش بهمثابه یک نقشه راه استراتژیک برای مدیران و سیاستگذاران آموزشعالی عمل میکند تا به جای اتخاذ رویکردهای انفعالی یا بازدارنده، راهبردهای فعالانهای برای مدیریت گذار دیجیتال اتخاذ نمایند.
