محمد حسین کاظمی دارافشانی؛ محبوبه حجتی
چکیده
در جهان پرتحول امروز، دانشگاهها دیگر فقط نهادهای آموزشی نیستند، بلکه به کانونهایی برای حل مسائل پیچیده جهانی بدل شدهاند. ظهور دانشگاههای نسل پنجم پاسخی است به این نیاز جدید؛ نهادهایی که با تعامل ...
بیشتر
در جهان پرتحول امروز، دانشگاهها دیگر فقط نهادهای آموزشی نیستند، بلکه به کانونهایی برای حل مسائل پیچیده جهانی بدل شدهاند. ظهور دانشگاههای نسل پنجم پاسخی است به این نیاز جدید؛ نهادهایی که با تعامل میان دانشگاه، صنعت، دولت، جامعه مدنی و محیطزیست، نقش چندگانهای در توسعه پایدار، نوآوری اجتماعی و رهبری فکری ایفا میکنند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل رویکردهای عملی دانشگاههای نسل پنجم، به بررسی موردی سه نمونه برجسته جهانی ـ دانشگاه آکسفورد، دانشگاه ملی سنگاپور و مؤسسه فناوری ماساچوست ـ پرداخته است. مطالعه از نوع مرور و تحلیل نظاممند است. ابتدا ۱۹۰ مقاله علمی مرتبط از پایگاههای معتبر شناسایی شد و پس از غربالگری37 مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب گردید. تجزیه و تحلیل محتوای این منابع نشان داد که دانشگاههای منتخب با بهرهگیری از مدلهای بینرشتهای، تمرکز بر چالشهای جهانی، دیپلماسی علمی و پیوند مؤثر با جامعه، توانستهاند الگوی نسل پنجم را بهطور عملی پیادهسازی نمایند. یافتهها بیانگر آناند که تحقق دانشگاه نسل پنجم مستلزم تحول در سیاستگذاریهای آموزشی، بازنگری در ساختارهای مدیریتی و توسعه اکوسیستمهای مشارکتی است. این مقاله با تبیین عناصر کلیدی نسل پنجم دانشگاهها، میتواند به عنوان نقشه راهی برای تصمیمگیرندگان حوزه آموزش عالی، بهویژه در ایران، مورد استفاده قرار گیرد تا بستری برای نهادسازی هوشمندانه، پاسخگویی اجتماعی و آفرینش ارزش پایدار فراهم آید.
